Φράγμα Μουζακίου: Μύθοι, Αλήθειες ,και το Σχέδιο.

(Καρδιτσιώτικες Ματιές)

Η κλιματική κρίση δεν είναι πια μια θεωρητική απειλή, αλλά μια πραγματικότητα που η Θεσσαλία βίωσε με τον πιο σκληρό τρόπο. Μέσα σε αυτό το τοπίο, ένα έργο που έμενε στα χαρτιά από το 1987, το Φράγμα Μουζακίου, επιστρέφει στο προσκήνιο όχι απλώς ως μια υποδομή, αλλά ως το «κλειδί» για την επιβίωση του κάμπου.

Η Δύναμη των Αριθμών: Τι θα σήμαινε το Φράγμα για τον «Ιανό» και τον «Daniel»;

Ας μιλήσουμε με στοιχεία. Σύμφωνα με τη μελέτη της ΔΕΗ, το φράγμα έχει σχεδιαστεί για ωφέλιμο όγκο 355 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων (m³). Για να καταλάβουμε το μέγεθος:

• Στον «Ιανό»: Αν το φράγμα ήταν άδειο, θα απορροφούσε το σύνολο της πλημμυρικής παροχής καταλαμβάνοντας μόλις το 8,30% της χωρητικότητάς του. Ακόμη και αν ήταν γεμάτο κατά 91%, θα μπορούσε και πάλι να σταματήσει την καταστροφή.
• Στον «Daniel»: Το φράγμα έχει τη δυναμικότητα να «καταπιεί» την ορμή από 4,7 φαινόμενα τύπου Daniel πριν φτάσει στα όριά του.
• Σε καθημερινή βάση: Στην πρόσφατη βροχόπτωση του Σεπτεμβρίου 2024 (38,60 mm), ο Πάμισος μετέφερε 2,57 εκατ. m³ νερού. Ποσότητα που αντιστοιχεί σε μόλις 0,72% του φράγματος.

Με απλά λόγια: Το Φράγμα Μουζακίου θα μπορούσε να είχε αποτρέψει τις βιβλικές καταστροφές που είδαμε τα τελευταία χρόνια.

 

Γιατί «κόλλησε» για 37 χρόνια;

Το έργο υπήρξε «όμηρος» της Εκτροπής του Αχελώου. Η σύνδεσή του με το γιγαντιαίο αυτό σχέδιο προκάλεσε δεκαετίες δικαστικών προσφυγών στο ΣτΕ, περιβαλλοντικές ενστάσεις και τελικά το «πάγωμα» της χρηματοδότησης. Το Μουζάκι αντιμετωπίστηκε ως κομμάτι ενός αμφιλεγόμενου παζλ, αντί να ιδωθεί ως ένα αυτόνομο αντιπλημμυρικό έργο.

 

Το «Ολλανδικό Σχέδιο»: Η Νέα Εποχή (HVA International)

 

Μετά τις καταστροφές, οι ειδικοί της HVA International έφεραν μια νέα προσέγγιση που αλλάζει τα δεδομένα:

1. Αποσύνδεση από την Εκτροπή: Το φράγμα προτείνεται τώρα ως ανεξάρτητη «ασπίδα» προστασίας.
2. Ορεινή Υδρονομία: Μαζί με το μεγάλο φράγμα, προτείνεται η κατασκευή 250 μικρών φραγμάτων ανάσχεσης στα ορεινά, ώστε να κόβεται η ταχύτητα του νερού και να συγκρατούνται οι λάσπες και οι πέτρες.
3. Εξυπνη Άρδευση: Το νερό του φράγματος θα μεταφέρεται με κλειστούς υπογείους αγωγούς, καταργώντας τις σπάταλες γεωτρήσεις και τα ανοιχτά κανάλια.

Η κατασκευή του φράγματος δεν αφορά μόνο την ασφάλεια, αλλά και την τσέπη του αγρότη. Σημαίνει εγγυημένο νερό χωρίς το τεράστιο κόστος ενέργειας των γεωτρήσεων, αλλά και μια αναγκαία στροφή σε πιο «έξυπνες» και λιγότερο υδροβόρες καλλιέργειες.

Το Φράγμα Μουζακίου δεν είναι πλέον πολυτέλεια, είναι ανάγκη. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η φύση μας έδωσε τα προειδοποιητικά σημάδια. Η τεχνολογία και οι μελέτες υπάρχουν. Το ερώτημα είναι αν θα προλάβουμε το επόμενο ακραίο φαινόμενο με το έργο έτοιμο.