Καράμπαλης: Το Ανάχωμα της Μνήμης

Η φωτογραφία αυτή απεικονίζει τον εορτασμό της Καθαρής Δευτέρας στην περιοχή του ποταμού Καράμπαλη στην Καρδίτσα. Η φωτογραφία περιλαμβάνεται στο αρχείο του γνωστού φωτογράφου της Καρδίτσας, Ηλία Παγανού

(«Υπάρχουν μέρη που τα ορίζει ο χάρτης και μέρη που τα ορίζει η καρδιά. Για την παλιά Καρδίτσα, ο Καράμπαλης την Καθαρά Δευτέρα ήταν το δεύτερο. Δεν ήταν απλώς μια έξοδος στη φύση· ήταν η στιγμή που η πόλη «ξεχείλιζε» από τα όριά της και γινόταν μια μεγάλη αγκαλιά πάνω στο ανάχωμα, ανάμεσα σε σιδερένιες γέφυρες και ορμητικά νερά.

Mπροστά από τη σιδερένια γέφυρα του Καράμπαλη  στην Καρδίτσα(που κατασκευάστηκε επί Χαριλάου Τρικούπη) ,κατά τη διάρκεια του εορτασμού της Καθαρής Δευτέρας. Η ημερομηνία της φωτογραφίας  χρονολογείται στη δεκαετία του 1950

Όπως μας θυμίζει το ανεκτίμητο βιβλίο του Φώτη Βογιατζή, «Περίπατος στην Παλιά Καρδίτσα» (Έκδοση Δήμου Καρδίτσας), η πορεία ξεκίνούσε από τις γειτονιές. Δεν υπήρχαν αυτοκίνητα, μόνο η ανυπομονησία των παιδιών και το βάρος της τσάντας με τη λαγάνα και τον χαλβά.
Το ανάχωμα, από την Παπαράτζα μέχρι τη σιδερένια γέφυρα, μεταμορφωνόταν σε ένα ζωντανό μωσαϊκό ανθρώπων. Εκεί, οι κοινωνικές τάξεις χάνονταν. Υπήρχαν μόνο παρέες. Η παρέα του θείου Τσαπή, του φούρναρη Καυχίτσα, των αδελφών Κοέν και του Πελοπίδα Χαντζιάρα. Όλοι μαζί, κάτω από τον ίδιο ουρανό, με το σαντούρι και το λαούτο να δίνουν το σύνθημα.

Κούλουμα στον Καράμπαλη: Μια παρέα Καρδιτσιωτών γιορτάζει την Καθαρή Δευτέρα στη σιδερένια γέφυρα, σε μια αυθεντική στιγμή της παλιάς πόλης.

Το αποκορύφωμα της ημέρας ήταν η διάσχιση της σιδερένιας γέφυρας. Σήμερα μιλάμε για αδρεναλίνη, αλλά οι παλιοί Καρδιτσιώτες την ήξεραν από πρώτο χέρι. Το να περπατάς πάνω στις ράγες ή στη στενή «σιδηροσανίδα» των 25 πόντων, με το ποτάμι να βουίζει από κάτω, ήταν ζήτημα τιμής.
Ήταν η μέρα που ο κίνδυνος γινόταν γέλιο και η περιπέτεια κατέληγε σε ιστορίες που θα διηγούνταν το βράδυ στις γειτονιές ή —στις πιο άτυχες στιγμές— στην κλινική του Τσούτσου.

Η Καθαρά Δευτέρα είχε και τον δικό της «μαέστρο». Έναν άνθρωπο ντυμένο Σαρλώ, με ρεδιγκότα και ψηλό καπέλο, που έδινε τον ρυθμό. Το γαϊτανάκι δεν ήταν απλώς ένας χορός· ήταν μια πράξη απελευθέρωσης.
Φιγούρες όπως ο Μένιος Νεστορίδης χρησιμοποιούσαν τη γιορτή για να σατιρίσουν την τοπική κοινωνία με λόγους κωμικούς. Ήταν η «βαλβίδα εκτόνωσης» μιας πόλης που ήξερε να μην παίρνει τον εαυτό της πολύ σοβαρά, να γελάει με τα παθήματά της και να επιστρέφει σπίτι με το κοντάρι και τις κορδέλες στον ώμο, γεμάτη αναμνήσεις.

H φωτογραφία απεικονίζει μια παρέα νεαρών γυναικών και ανδρών στoν αράμπαλη,κατά τη δεκαετία του 1950.Η φωτογραφία αποτελεί μέρος του ψηφιακού αρχείου του Μουσείου Πόλης της Καρδίτσας, διασώζοντας μνήμες από τις παραδόσεις και την καθημερινότητα των ανθρώπων της περιοχής

Σήμερα, το ανάχωμα παραμένει ένας πνεύμονας πρασίνου που περιμένει την προσοχή μας. Οι μουσικές μπορεί να έσβησαν, αλλά η αύρα εκείνης της αυθεντικής επικοινωνίας παραμένει ζωντανή στις σελίδες της ιστορίας μας.»)

 

(ΣΧΟΛΙΟ)Ίσως είναι η ώρα, η σύγχρονη Καρδίτσα να «δώσει το φιλί της ζωής για να ζωντανέψει ξανά» αυτό το σπάνιο παραποτάμιο τοπίο, μετατρέποντάς το από μια υποβαθμισμένη ζώνη σε έναν ζωντανό χώρο πολιτισμού και μνήμης. Ο Καράμπαλης δεν ήταν απλώς ένα ποτάμι· ήταν ο καθρέφτης της ψυχής μας. Και ίσως, κάθε φορά που περπατάμε στο ανάχωμα, αν αφουγκραστούμε καλά, να ακούσουμε ακόμα εκείνη τη σφυρίχτρα του «Σαρλώ» να μας καλεί να ξαναβρούμε την ανθρωπιά μας. 

 

(ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ- ΑΠΟ) - www.oikosfaira.gr-