𝞛𝞞𝞜𝞖 𝞐𝞒𝞘𝞞𝞤 𝞐𝞗𝞐𝞜𝞐𝞢𝞘𝞞𝞤 𝞓𝞠𝞞𝞢𝞐𝞣𝞞𝞤: 𝞔𝞜𝞐 𝞙𝞠𝞤𝞛𝞛𝞔𝞜𝞞 «𝞓𝞘𝞐𝞛𝞐𝞜𝞣𝞘» 𝞣𝞞𝞤 18𝞞𝞤 𝞐𝞘𝞨𝞜𝞐 𝞢𝞣𝞖𝞜 𝞐𝞠𝞒𝞘𝞗𝞔𝞐

Στις δασωμένες πλαγιές της Αργιθέας, στους πρόποδες της επιβλητικής Καράβας, βρίσκεται ένα μνημείο που μοιάζει να έχει σταματήσει τον χρόνο: η Μονή του Αγίου Αθανασίου στο Δροσάτο (το παλιό Μεζίλο). Αν και σήμερα σώζεται μόνο το καθολικό της, οι τοίχοι του διηγούνται μια ιστορία πίστης και τέχνης που ξεκινά τουλάχιστον από τον 17ο αιώνα.
Για χρόνια, η ακριβής ηλικία των τοιχογραφιών του ναού αποτελούσε αντικείμενο διαφωνίας μεταξύ των μελετητών. Παλιότερες αναγνώσεις μπέρδευαν τα γράμματα των επιγραφών, τοποθετώντας την ιστόρηση του ναού λανθασμένα στο 1777 ή το 1767.
Σήμερα, η έρευνα έχει ξεκαθαρίσει το τοπίο:
1694: Η παλαιότερη μαρτυρία βρίσκεται σε ένα Άγιο Ποτήριο, δείχνοντας ότι η μονή λειτουργούσε ήδη από τότε.
1720: Ολοκληρώνεται το εντυπωσιακό ξυλόγλυπτο τέμπλο.
1737: Είναι η χρονιά-σταθμός. Σύμφωνα με την κτιτορική επιγραφή πάνω από τη δυτική είσοδο, ο ναός αγιογραφείται με τη συνδρομή όλων των κατοίκων του χωριού και την επιμέλεια του ηγουμένου Ανανία.
Η κτιτορική επιγραφή του 1737 δεν είναι απλώς μια ημερομηνία. Είναι ένας «ζωντανός» μάρτυρας της εποχής. Παρόλο που ο γραφέας έκανε αρκετά ορθογραφικά λάθη (γράφοντας π.χ. «σινδρομής» αντί για συνδρομής), η επιγραφή μας αποκαλύπτει τη συλλογική προσπάθεια των Χριστιανών του τότε Μεζίλου να στολίσουν το μοναστήρι τους.
Ενδιαφέρον προκαλεί και η αναφορά στον «μακαρίτη Αθανάσιο», τον προηγούμενο ηγούμενο, που φαίνεται πως ήταν ο εμπνευστής του έργου αλλά δεν πρόλαβε να το δει ολοκληρωμένο.
Η ιστορία της διακόσμησης του ναού δεν σταμάτησε το 1737. Μια δεύτερη επιγραφή στον ανατολικό τοίχο του νάρθηκα μας πληροφορεί ότι οι εργασίες συνεχίστηκαν και ολοκληρώθηκαν στις 27 Οκτωβρίου 1776. Αυτό μας δείχνει ότι χρειάστηκαν σχεδόν 40 χρόνια υπομονής και προσπαθειών για να αποκτήσει ο ναός τη μορφή που θαυμάζουμε σήμερα.
Γιατί αξίζει να την επισκεφθείτε;
Η Μονή Αγίου Αθανασίου είναι ένας αυθεντικός αθωνίτικος τρίκογχος ναός με τρούλο, που παρά τις φθορές του χρόνου, παραμένει όρθιος για πάνω από 300 χρόνια. Είναι ένα μνημείο που αποδεικνύει ότι ακόμα και στα πιο δυσπρόσιτα μέρη, η τέχνη και η κοινότητα βρήκαν τον τρόπο να δημιουργήσουν κάτι αιώνιο.