ΠΛΑΝΟΔΙΟΙ ΛΑΪΚΟΙ ΟΡΓΑΝΟΠΑΙΧΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΤΣΑ

   

 (φωτ. ) Μπροστά στο κρεοπωλείο Κατσίκα - Κωστίνα, που βρίσκονταν στη γωνία των οδών Βασιαρδάνη καιΠλαστήρα. Καθιστοί από αριστερά: με τη λαουτοκιθάρα ο Θεόδωρος Θεοδώρου (Κότας) και δίπλα του με τοβιολί ο Γιώργος Στεργιόπουλος (Βόδιας). Δεξιά καθιστός ο Γιώργος Κοιυκουλέτσος. Όρθιοι από αριστερά:πρώτος Φώτ. Κωτούλας (;), δεύτερος ο Νικόλαος Αποστόλου, λαχειοπώλης, γνωστός και σαν «Μπάμπης», τρίτος ο κρεοπώλης Χρίστος Κωστίκας, τέταρτος Μαμάτσιας (;), πέμπτος Βασίλης Βούζας, έκτος ο κρεοπώληςΓιάννης Κατσίκας, έβδομος Καραίσκος (;). Δεν προσδιορίστηκε το όνομα του τελευταίου δεξιά. Φωτογραφίατων αρχών της δεκαετίας του 1960.

    Παλιότερα ήταν πολύ συνηθισμένο το φαινόμενο στην πόλη μας, να γυρίζουν στους δρόμους και κυρίως στις ταβέρνες, πλανόδιοι λαϊκοί οργανοπαίχτες.
    Του Αριστομένη Καλυβιώτη

    Αλλά και τα κάλαντα, τα τραγουδούσαν όχι μόνον παιδάκια, αλλά και πλανόδιοι μουσικοί, που περιφέρονταν στα καταστήματα. 
    Ακόμα και την ημέρα του Πάσχα, μικρές κομπανίες περνούσαν από τα σπίτια των μερακλήδων, για να ευχηθούνε και να παίξουν λίγα τραγούδια. Ήταν μία συνήθεια, που σήμερα σχεδόν έχει εκλείψει. 
    Αφορμή για το σημερινό σημείωμα, είναι μία παλιά αναμνηστική φωτογραφία, που χρονολογείται από αρχές της δεκαετίας του 1960. Απεικονίζονται πλανόδιοι οργανοπαίχτες, που τραγουδούσαν τα κάλαντα. «Τραβήχτηκε» έξω από το κρεοπωλείο Κατσίκα - Κωστίκα, που βρίσκονταν στη γωνία των οδών Βασιαρδάνη και Πλαστήρα, εκεί που σήμερα είναι η κάβα Σφέτσιου. 
    Τη φωτογραφία «τράβηξε» ο Νίκος (Λούλης) Ψημένος, που διατηρούσε τότε μανάβικο στη γωνία Πλαστήρα και Διάκου, εκεί που σήμερα είναι το μπάρ «Σφεντόνα». Ο Ψημένος είχε σαν χόμπι του, την φωτογράφηση διάφορων τύπων της πόλης μας1 . Έτσι απαθανάτισε και τους δύο πλανόδιους μουσικούς μαζί με ανθρώπους της αγοράς, τους ιδιοκτήτες του κρεοπωλείου αλλά και περαστικούς. 

φωτ. 2) Ο Κώστας Δανιήλ με το βιολί και ο Βασίλης Καλαμπάκας με τη
λαουτοκιθάρα, διασκεδάζουν μία παρέα στο ταβερνάκι «Ψάθα» (οδός
Δημ. Εμμανουήλ κοντά στην Υψηλάντου), γύρω στο 1985.

Ο «ΚΟΤΑΣ» ΚΑΙ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ «ΚΟΤΑ ΜΟΥ ΠΑΛΙΑ ΜΟΥ ΚΟΤΑ»

    Ας σταθούμε όμως στο παρατσούκλι «Κότας» του  μουσικού Θεόδωρου Θεοδώρου (1915-1971). Σύμφωνα με μαρτυρίες παλιότερων Καρδιτσιωτών, αυτό του δόθηκε επειδή όταν τον καλούσαν να τραγουδήσει σε παρέες, έλεγε πάντα το τραγούδι «Κότα μου παλιά μου κότα». Έτσι του βγήκε το «Κότας3 ». Προσωπικά δεν άκουσα τον ίδιο να παίζει την «Κότα». Την άκουσα όμως και την κατέγραψα γύρω στο 1975, από τον Κώστα Τσιτσιρίγκα (Λιάρα), που κι’ αυτός το τραγουδούσε και το έπαιζε με το σαντούρι του. 
    Στίχοι οι παρακάτω: Κότα μου παλιά μου κότα, πουν’ τ’ αυγά πού ’κανες πρώτα Κότα μου που κακαρίζεις και για μάγκες μουρμουρίζεις. Πού ’σουνα ξεμυαλισμένη, κι ήρθες το πρωί βρεγμένη. Ήμουνα στα λιβαδάκια και βοσκούσα χορταράκια. 

     Το τραγούδι είναι ζεϊμπέκικο. Η δεύτερη στροφή συναντάται σε δημοτικά τραγούδια, που αναφέρονται στην πέρδικα. Δεν είναι γνωστό αν το έγραψε (ή διασκεύασε) ο «Κότας» ή κάποιος άλλος. Πιθανόν ο «Κότας» να τοποθέτησε τους στίχους πάνω σε προϋπάρχουσα μελωδία. Επίσης, όσοι το τραγουδούσαν άλλαζαν η προσέθεταν στίχους. Συνεπώς, μπορεί να θεωρηθεί, ότι είναι ένα «αδέσποτο» ρεμπέτικο. 
    Μία “live” ηχογράφησή του με τον Καρδιτσιώτη τραγουδιστή Νίκο Κουκουμτζή, έχει κυκλοφορήσει σε κασέτα, γύρω στο 1975 . Έχει τον ίδιο τίτλο και μικροδιαφορές στους στίχους. 
    Ο Νίκος Κωστής που το έπαιζε με την ρεμπέτικη κομπανία του «Τα καλά παιδιά», είχε αλλάξει κάπως τη μουσική του, και είχε προσθέσει δικούς του στίχους. Έτσι, στον δεύτερο στίχο έλεγε «Κότα μου που κακαρίζεις και κοκόρους ξεμυαλίζεις», και παρακάτω: Ήθελα να πιώ νεράκι κι έπεσα μεσ’ το αυλάκι. Ρε κατεργάρα ας’ το ψέμα, και δεν με ξεγελάς (;) εμένα. 

 
Πριν χρόνια, το έπαιζε και η κομπανία του Βασίλη Τσιάρα. Σήμερα ο «Κότας» και η «Κότα» του, έχουν σχεδόν ξεχαστεί. Από έρευνα στην δισκογραφία πάντως, δεν βρέθηκε να έχει κυκλοφορήσει κάποιο παρόμοιο ρεμπέτικο τραγούδι. Πιθανότατα λοιπόν η «Κότα», δημιουργήθηκε και κυκλοφορούσε μόνο στην Καρδίτσα. 
Ευχαριστούμε τον Φιλάρετο Ψημένο, για την παραχώρηση της φωτογραφίας. καθώς και τους Γιάννη Μαυραντζά και Βασίλη Σισίκη για τη βοήθειά τους. 
1. Τη φωτογραφία παραχώρησε ο γιός του Φιλάρετος, που την προσδιόρισε χρονικά. Επίσης μας πληροφόρησε ότι οι δύο οργανοπαίχτες περνούσαν από τα μαγαζιά και τραγουδούσαν τα κάλαντα. 
2. Κατά διαστήματα πουλούσε βδέλλες. Οι κόρες του Φανή και Μάγδα, ήταν τραγουδίστριες σε δημοτικές ορχήστρες. 
3. Τα παρατσούκλια αυτά ήταν πολύ διαδεδομένα μεταξύ των μουσικών της πόλης μας. Έτσι ο δεύτερος μουσικός της φωτογραφίας Γ. Στεργιόπουλος ήταν περισσότερο γνωστός σαν «Βόδιας». Γιατί έτσι τον ξεχώριζαν από τον άλλο μουσικό Αχιλ. Στεργιόπουλο. Ακόμα ο Κώστας Τσιτσιρίγκας ήταν γνωστός σαν «Λιάρας» και ο Κων. Σισίκης σαν «Τσιώνας». 
Ο Κων. Ζαρκάδας μάλιστα ήταν περισσότερο γνωστός σαν «Ζέρβας», επειδή έπαιζε βιολί με το αριστερό χέρι. Ακόμα και σήμερα οι απόγονοί του έχουν το παρατσούκλι «Ζέρβας». 
4. Η κασέτα έχει τίτλο «Νίκος και Κώστας Κουκουμτζής Νο 2». Ηχογράφηση από το κέντρο «Φαντασία». Κυκλοφόρησε από το στούντιο ηχογραφήσεων «Silver Sound» του Βαγγέλη Καραβασίλη. Το κέντρο «Φαντασία», ήταν επί της οδού Τρικάλων, εκεί που σήμερα είναι το κέντρο «Χάραμα».

(-ΠΛΑΝΟΔΙΟΙ ΛΑΪΚΟΙ ΟΡΓΑΝΟΠΑΙΧΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΤΣΑ: Ο «ΚΟΤΑΣ» ΚΑΙ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ «ΚΟΤΑ ΜΟΥ ΠΑΛΙΑ ΜΟΥ ΚΟΤΑ». ΕΦΗΜ. «ΝΕΟΣ ΑΓΩΝ» ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ, ΦΥΛΛΟ 15ης ΜΑΡΤΙΟΥ 2017)
https://kaliviotis.wordpress.com/wp-content/uploads/2019/03/cea0ce9bce91ce9dce9fce94ce99ce9fce99.pdf
Δείτε φωτογραφίες και διαβάστε περισσότερα στο
ΠΗΓΗ https://kaliviotis.wordpress.com/