Η Συγκλονιστική Ιστορία της Ιταλικής Μεραρχίας που «Έσβησε» στα Βουνά της Καρδίτσας

«Μεραρχία Πινερόλο: Το Αίμα του Δομένικου και η "Συμφωνία της Πύλης": Πώς οι Σφαγείς  κατέληξαν Σύμμαχοι! 

ΘΕΣΣΑΛΙΑ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1943. Η Ιστορία συχνά γράφει σενάρια που ξεπερνούν τη φαντασία. Η Μεραρχία Πινερόλο, η σιδηρά γροθιά της ιταλικής κατοχής που έλεγχε με αίμα τη Θεσσαλία, βρέθηκε μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα από την αλαζονεία του κυρίαρχου στην απόλυτη εξαθλίωση του κυνηγημένου.

 

Το Αίμα του Δομένικου: Η Σκοτεινή Κληρονομιά

 

Πριν η μοίρα τους οδηγήσει στις παγωμένες κορυφές των Αγράφων, οι άνδρες της Πινερόλο είχαν γράψει μια από τις πιο μαύρες σελίδες της κατοχής. Τον Φεβρουάριο του 1943, υπό τις διαταγές του Στρατηγού Αντόνιο Ινφάντε, η μεραρχία ισοπέδωσε το Δομένικο Ελασσόνας. 150 αθώες ψυχές εκτελέστηκαν εν ψυχρώ, σπίτια παραδόθηκαν στις φλόγες και μια ολόκληρη περιοχή βυθίστηκε στο πένθος. Ο Ινφάντε έγινε το σύμβολο του αδίστακτου κατακτητή.

 

Η Μεγάλη Ανατροπή: Η Συμφωνία της Πύλης

Η συνθηκολόγηση της Ιταλίας τον Σεπτέμβριο του '43 άλλαξε τα πάντα. Ο Ινφάντε, φοβούμενος την εκδίκηση των Γερμανών, πήρε τη μεγάλη απόφαση: δεν θα παραδοθεί στους Ναζί. Στις 11 Σεπτεμβρίου, στην Πύλη Τρικάλων, υπογράφεται μια απίστευτη συμφωνία. Η Πινερόλο προσχωρεί στην ελληνική Αντίσταση ως «σύμμαχη δύναμη». Περίπου 12.000 πάνοπλοι Ιταλοί παίρνουν τον δρόμο για τα βουνά, συνοδευόμενοι από τους αντάρτες του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ.

 

 

 

Στην εικόνα αναφέρεται στην υπογραφή της συμφωνίας στην Πόρτα (σημερινή Πύλη), η οποία έλαβε χώρα τον Ιούλιο του 1943.  Η συμφωνία υπογράφηκε μεταξύ των κυριότερων αντιστασιακών οργανώσεων: του ΕΛΑΣ (Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός), του ΕΔΕΣ (Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος) και της ΕΚΚΑ (Εθνική και Κοινωνική Απελευθέρωση).

 

 

Το πρωτόκολλο που υπογράφηκε στο χωριό Πύλη Τρικάλων.
Συμβαλλόμενοι: Από την ελληνική πλευρά υπέγραψαν οι ηγέτες του ΕΛΑΣ (Βελουχιώτης, Σαράφης, Σαμαρινιώτης), ο εκπρόσωπος του ΕΔΕΣ (συνταγματάρχης Ραυτόπουλος) και ο επικεφαλής της Βρετανικής Στρατιωτικής Αποστολής, Κρις Γουντχάουζ.
Όροι: Η συμφωνία προέβλεπε ότι οι Ιταλοί που επιθυμούσαν να πολεμήσουν θα κρατούσαν τον οπλισμό τους και θα μάχονταν στο πλευρό των ανταρτών ως «συμπολεμιστές», ενώ όσοι δεν επιθυμούσαν θα παραδίδονταν και θα παρέμεναν αιχμάλωτοι μέχρι τον επαναπατρισμό τους

 

 

Πρόκειται για το σπίτι όπου στις 11 Σεπτεμβρίου 1943 υπεγράφη το πρωτόκολλο παράδοσης της ιταλικής Μεραρχίας Πινερόλο (Pinerolo) στις δυνάμεις του ΕΛΑΣ  του ΕΔΕΣ, και της βρετανικής στρατιωτικής αποστολής.

 

 

Στιγμιότυπο από τις συζητήσεις των αντιπροσώπων του ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ και των Άγγλων με τους επικεφαλής της μεραρχίας Πινερόλο στην Πύλη Τρικάλων το Σεπτέμβριο του 1943. Στη μέση ο Άρης Βελουχιώτης συζητά σε φιλικό τόνο με Ιταλούς αξιωματικούς. Η φωτογραφία έχει ληφθεί μετά την προσχώρηση των Ιταλών στο συμμαχικό στρατόπεδο. Πηγή: Σόλωνας Γρηγοριάδης «Ιστορία της συγχρόνου Ελλάδας». Τόμος 2. Σελίδα 13

 

Η Τραγωδία των Αγράφων: Ο Χειμώνας των «Ζωντανών Νεκρών»

 

Η συμμαχία αποδείχθηκε εύθραυστη. Οι Βρετανοί, καχύποπτοι, επέβαλαν τον αφοπλισμό των Ιταλών. Μέσα σε μια νύχτα, οι στρατιώτες της Πινερόλο μετατράπηκαν σε αιχμαλώτους της μοίρας τους. Χιλιάδες οδηγήθηκαν στα χωριά των Αγράφων – τη Νεράιδα, την Καστανιά, τον Μπελοκομίτη.

Εκεί, ο θάνατος φορούσε το πρόσωπο της πείνας και του τύφου.

• Οι Στρατιώτες πέθαιναν κατά δεκάδες κάθε μέρα από την αβιταμίνωση και το δριμύ ψύχος.
• Το «Κουρκούτι» της Σωτηρίας: Οι κάτοικοι των Αγράφων, που είχαν υποφέρει τα πάνδεινα από την κατοχή, μοιράστηκαν το ελάχιστο καλαμποκίσιο ψωμί τους με τους πρώην δήμιους τους. Η ανθρωπιά των Αγραφιωτών νίκησε το μίσος.

Η «Προνομιακή» Φυγή του Στρατηγού

 

Ενώ οι άνδρες του ξεψυχούσαν στα χιόνια, ο Αντόνιο Ινφάντε φυγαδευόταν τον Νοέμβριο του '43 από το «κρυφό αεροδρόμιο» της Νεράιδας με βρετανικό αεροσκάφος. Επέστρεψε στην Ιταλία, αφήνοντας πίσω του χιλιάδες ανώνυμους τάφους και μια μεραρχία-φάντασμα.

Η foto είναι  μετά την συμφωνία αριστερά ο Στρατηγος Αντόνιο Ινφάντε και δεξιά ο Τομ Μπαρνς (Tom Barnes): Βρετανός σύνδεσμος και σαμποτέρ της SOE (Special Operations Executive). Ήταν Νεοζηλανδός στην καταγωγή και συμμετείχε σε σημαντικές επιχειρήσεις, όπως η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου.

Σήμερα, το Μνημείο στη Νεράιδα στέκει ως βωμός της παγκόσμιας ειρήνης. Η ιστορία της Πινερόλο στα Άγραφα παραμένει το πιο δραματικό παράδειγμα του πώς ο πόλεμος ισοπεδώνει τα πάντα, αλλά η ανθρωπιά των απλών ανθρώπων μπορεί να ανθίσει ακόμα και στο πιο παγωμένο τοπίο.

 </ table>

Το μνημείο που απεικονίζεται στην εικόνα είναι το Μνημείο της Ιταλικής Μεραρχίας Pinerolo, το οποίο βρίσκεται στο χωριό Νεράιδα (παλαιότερα γνωστό ως Σπινάσα) του Δήμου Καρδίτσας, κοντά στη Λίμνη Πλαστήρα. Περίπου 5.500 με 6.000 άτομα κατάφεραν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους μετά το τέλος του πολέμου (1944-1945)..Περίπου 6.000 με 6.500 Ιταλοί πέθαναν στα βουνά του ν. Καρδίτσας  και της Ευρυτανίας. 

Το σοκαριστικό είναι ότι οι περισσότεροι δεν πέθαναν στη μάχη, αλλά από:Πείνα και Κακουχίες τις Ασθένειες και το Ψύχος.

 

 

Η δικαστική εξέλιξη της υπόθεσης του Στρατηγού

Αντόνιο Ινφάντε (Adolfo Infante), υπεύθυνου για τη σφαγή στο Δομένικο, χαρακτηρίζεται από την πλήρη απουσία απόδοσης δικαιοσύνης, παρά τις αρχικές διώξεις.

Μετά το τέλος του πολέμου, η ελληνική κυβέρνηση συμπεριέλαβε τον Ινφάντε στη λίστα των Ιταλών εγκληματιών πολέμου που έπρεπε να εκδοθούν στην Ελλάδα για να δικαστούν.

 Η Ιταλία, με τη στήριξη των Δυτικών Συμμάχων, αρνήθηκε συστηματικά την έκδοση των αξιωματικών της. Η επίσημη γραμμή ήταν ότι η Ιταλία θα δίκαζε η ίδια τους δικούς της ανθρώπους μέσω της λεγόμενης «Επιτροπής Εγκλημάτων Πολέμου», κάτι που στην πράξη οδήγησε στην αρχειοθέτηση των περισσότερων υποθέσεων.

  Η μεταστροφή της Μεραρχίας Πινερόλο σε «σύμμαχη δύναμη» τον Σεπτέμβριο του '43 και η συνεργασία του Ινφάντε με τις βρετανικές αποστολές δημιούργησαν ένα «άλλοθι» που τον προστάτευσε μεταπολεμικά.

 Ο Ινφάντε δεν κάθισε ποτέ στο εδώλιο. Αντιθέτως, όταν επέστρεψε στην Ιταλία , συνέχισε τη ζωή του χωρίς νομικές κυρώσεις.

  Η υπόθεση ήρθε ξανά στο προσκήνιο δεκαετίες αργότερα, όταν η ιταλική στρατιωτική δικαιοσύνη (μέσω του εισαγγελέα Marco De Paolis) ξεκίνησε έρευνες για εγκλήματα πολέμου στην Ελλάδα. Ωστόσο, λόγω του θανάτου των πρωταγωνιστών, οι έρευνες είχαν κυρίως ιστορικό και ηθικό χαρακτήρα και όχι ποινικό αποτέλεσμα