«Καρυά: Το "Άουσβιτς" της Κεντρικής Ελλάδας»

 «Η πινακίδα "Organisation Todt" που δεσπόζει σε αυτή τη σπάνια λήψη του 1943, δεν αποτελεί απλώς μια ένδειξη γερμανικής στρατιωτικής μονάδας, αλλά το "πιστοποιητικό θανάτου" για εκατοντάδες Έλληνες Εβραίους. Στον ξεχασμένο σιδηροδρομικό σταθμό της Καρυάς Φθιώτιδας, κάτω από την επίβλεψη της μονάδας Einheit Überland, στήθηκε ένα σκηνικό εξόντωσης μέσω της εργασίας. Μέσα από το φακό των ίδιων των θυτών, αποκαλύπτεται σήμερα το χρονικό μιας άγνωστης πτυχής του Ολοκαυτώματος στην Ελλάδα: εκεί όπου οι σιδηροδρομικές ράγες δεν άνοιγαν δρόμο για το μέλλον, αλλά οδηγούσαν απευθείας στην κόλαση του Άουσβιτς.»

Η φωτογραφία αποτελεί μέρος ενός σπάνιου άλμπουμ που εντόπισε ο Ανδρέας Ασσαέλ (γιος επιζώντος του Ολοκαυτώματος) σε παζάρι παλαιών αντικειμένων στο Μόναχο το 2002. Το άλμπουμ ανήκε στον Γερμανό μηχανικό Hans Hermann Rössler, ο οποίος είχε καταγράψει φωτογραφικά το εργοτάξιο της Καρυάς το 1943. 

Ιστορικές Λεπτομέρειες (Καρυά 1943)

Η επιγραφή στην πινακίδα "Einheit Überland" αναφέρεται σε συγκεκριμένο τμήμα της Οργάνωσης Todt (OT), η οποία λειτουργούσε ως παραστρατιωτικός βραχίονας του Γ' Ράιχ για την κατασκευή υποδομών πολέμου.
Σκοπός ήταν η κατασκευή μιας «σιδηροδρομικής παράκαμψης» (passing loop) στην Καρυά, ώστε να διευκολυνθεί η κίνηση των συρμών της Wehrmacht στη γραμμή Αθήνα-Θεσσαλονίκη, η οποία δεχόταν συχνά πλήγματα από την Αντίσταση.
Περίπου 300 έως 500 Εβραίοι από τη Θεσσαλονίκη υποχρεώθηκαν σε εξοντωτική εργασία (hammering rock). Οι συνθήκες περιγράφονται ως «θάνατος μέσω εργασίας», με ελάχιστη τροφή και συνεχή βία από Γερμανούς και ξένους επιστάτες.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών τον Αύγουστο του 1943, οι περισσότεροι από τους εργάτες στάλθηκαν απευθείας στο Άουσβιτς, όπου και δολοφονήθηκαν. 

Η ιστορία αυτή παρέμενε «τυφλό σημείο» για δεκαετίες μέχρι την έναρξη του διεθνούς ερευνητικού προγράμματος "Deadly Forced Labor in Karya". Στο πρόγραμμα συνεργάστηκαν το Πανεπιστήμιο του Όσναμπρουκ, το Κέντρο Τεκμηρίωσης Ναζιστικής Καταναγκαστικής Εργασίας του Βερολίνου και το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος. 
Η έρευνα στον χώρο περιελάμβανε αυτοψίες και αρχαιολογική τεκμηρίωση των υλικών καταλοίπων του εργοταξίου, επιβεβαιώνοντας την αυθεντικότητα των φωτογραφιών του αρχείου Ασσαέλ.